NIEUWS

Energetische kansen zwembad, sporthal en ijsbaan

08-05-2017

Verzamelgebouw Sportiom brengt twee tegengestelde werelden samen: een subtropisch zwembad en een ijshockeyhal. Cursisten van de PHOE-opleiding Energiebeheer namen het gebouw energetisch onder de loep en wezen winst in besparing en verduurzaming aan.

Met 18 jaar op de teller begint het Sportiom in Den Bosch toe te raken aan optimalisatie. Een geschikt moment dus om het sportverzamelgebouw door cursisten van de PHOE-opleiding Energiebeheer energetisch te laten onderzoeken. Jos Gallé, Bart van Schagen, Albert van Dam, Marcha Bierhof, Dave van der Sar en Henk Zieltjens deden mee aan de PHOE-excursie en ontdekten verschillende kansen voor het Sportiom om energie te besparen en te verduurzamen.

 WKK’s en add-onwarmtepomp
Het Sportiom herbergt een subtropisch zwembad, een ijshockeyhal en een fitnessclub. Voor de warmte- en elektriciteitsvraag van deze drie omgevingen zijn 2 WKK-installaties aanwezig met daarbij twee gasgestookte cv-ketels voor de warmtepiekvraag. In de rookgaskanalen van de WKK-units is een warmtewisselaar (rookgascondensor) die restwarmte uit de rookgassen terugwint. In 2012 is een add-onwarmtepomp toegevoegd die warmte uit het koelsysteem van de ijsbaan gebruikt om het zwembadwater te verwarmen. Uit dat zwembadwater wordt ook warmte teruggewonnen voor de luchtbehandeling.

Energiestromen
Wil het Sportiom zijn primaire energievraag omlaag krijgen, dan moet er meer inzicht komen in de energiestromen volgens Bart van Schagen. In zijn excursieverslag schrijft hij dat met dit inzicht de bedrijfsvoering geoptimaliseerd kan worden ‘waardoor uiteindelijk, na mogelijke energie-uitwisseling de energiecontracten geoptimaliseerd kunnen worden door hoge pieken te voorkomen en profielen gelijkmatiger te maken’. Besparingsmaatregelen die Van Schagen aandraagt zijn onder andere daglichttoetreding, aanwezigheidsdetectie, zonnepanelen, led-verlichting en CO2-geregelde ventilatie.

Thermische kortsluiting
Jos Gallé denkt dat er kansen schuilen in de drie koelcompressoren die de ijsbaan op zijn juiste temperatuur houden. Resterende lagetemperatuurafvalwarmte van deze compressoren kan worden ingezet voor continue lagetemperatuurverwarming van het zwembadwater. Daar zijn alleen nieuwe platenwisselaars en een koppeling naar de filterruimte van het zwembad voor nodig. Ook vindt Gallé dat de toepassing van dweilwater op 60 graden Celsius op een ijsbaan van -7 graden ijstechnisch voordelen kan hebben, maar energetisch een ‘thermische kortsluiting’ is. “Voor zover het gaat om het verwijderen van opgeloste gassen uit het dweilwater, zou in plaats daarvan de toepassing van een vacuümontgasser kunnen worden overwogen.”

Isoleren
Een van de grote energieverbruikers zijn de verschillende pompen die nodig zijn binnen het Sportiom, weet cursist Marcha Bierhof. Samen met andere PHOE-bezoekers denkt Bierhof dat frequentieregelaars bij die pompen fors energie kan besparen. Ook gaat er veel warmte of koude verloren bij sommige leidingen en appendages, bemerkte de handhaver Omgevingswet van de gemeente Den Bosch. “Dit kan worden tegengegaan meer te isoleren.”

Overbemeten
Het is op het moment nog niet helder wat de toekomst van het Sportiom gaat worden, weet Albert van Dam. Het beheercontract loopt nog twee jaar en de huidige eigenaar wil niet investeren zolang onduidelijk is wie het beheer van het verzamelgebouw op zal pakken. Desondanks zijn er volgens Van Dam wel mogelijkheden om de energiehuishouding te verbeteren. In het oorspronkelijke ontwerp van de ijshockeyhal is uitgegaan van een ijsbaan van 400 meter. Die is er nooit gekomen, maar de technische koelingsinrichting is er wel op ingericht. “Met als gevolg dat de koelinstallatie over bemeten is. Mogelijk kan een deel van de installatie ontmanteld worden. Dan hoeft er ook geen onderhoud meer op gedaan worden”, aldus Van Dam, die verder ook wijst op led-verlichting en frequentieregelaars voor de pompen in het zwembad.

Onduidelijkheid
Gezien de onduidelijkheid over het beheer van het verzamelcomplex zullen nieuwe investeringen in Sportiom niet snel meer worden uitgevoerd, concludeert ook Dave van der Sar. In zijn verslag blikt Van der Sar terug op reeds terugverdiende besparingsmaatregelen als de add-onwarmtepomp, die op basis van de jaarbelastingduurkromme 3.900 mWh aan warmte kan leveren. Het rendement van deze warmtepomp ligt met een prestatiecoëfficiënt van 5,6 460 procent hoger dan het rendement van de cv-ketels en bespaart ongeveer 100.000 euro gasgebruik per jaar, waardoor de investering in 2016 na vier jaar is terugverdiend. Verduurzamingsopties waar het Sportiom nu en in de toekomst nog aan kan denken zijn frequentiegeregelde pompen en warmteterugwinning op de luchtbehandeling, denkt Van der Sar.

 Zonwerend folie
Zieltjens is het met collegacursisten Van Dam en Van der Sar eens dat veel verduurzamingsopties op dit moment niet relevant zijn vanwege de onduidelijkheid over wie er per 1 januari 2018 eigenaar van het Sportiom is. Het loont wellicht nog de moeite om iets te doen aan de ongewenste interne warmtelast bij de ijsbaan, denkt Zieltjens. Hij stelt daarom voor ‘een goedkope zonwerende folie aan te brengen over de glazen muur’. “Dit is qua vormgeving wellicht minder mooi, maar als je het voor de zomer uitvoert zou het een besparende optie kunnen zijn die zich voor 1 januari 2018 terugverdient.”

Opleiding energie besparen bij bedrijven vernieuwd

07 september 2016

Waar let je als toezichthouder of handhaver op wanneer je een bedrijf controleert op gas- en elektragebruik? En wat doe je als je ziet dat een bedrijf flink op energie kan besparen? Deze thema’s staan centraal in  de onlangs vernieuwde cursus over energiebesparing bij bedrijven.

Meer lezen

PHOE Duurzame Energie voorjaarseditie van start

07 september 2016

De voorjaarseditie van de post-Hbo opleiding Duurzame Energie is 7 maart begonnen. Een tiental deelnemers, opvallend veelal heren en deze editie slechts één dame, zetten de komende weken hun tanden in de diverse duurzame toepassingsmogelijkheden.

Meer lezen

Stichting
Post Hoger Onderwijs Energiekunde

Johannes Geradtsweg 17b
1222 PK Hilversum

035 - 683 88 33
info@phoe.nl

© WAT-communicatie